Blog

Op maandagochtend, nadat het Healing Festival was afgelopen, hing er zo’n bijzondere sfeer die moeilijk uit te leggen is als je er niet bij bent geweest. We hebben de laatste momenten samen met nieuwe vrienden doorgebracht, foto’s gemaakt, contacten gedeeld en elkaar natuurlijk beloofd dat we elkaar snel weer zouden zien.

Je kent het misschien wel: je wilt eigenlijk nog helemaal niet uit elkaar, terwijl je weet dat het moment toch gekomen is.

Er waren tranen én blijdschap om deze nieuwe, diepe ontmoeting. Iedereen voelde het en we waren met z’n allen ontzettend dankbaar. En het bijzondere was dat deze vriendschap een paar dagen eerder helemaal niet zo romantisch was begonnen. Wat begon met een onplezierig ongeluk met onze camper, eindigde in een diepe vriendschap. Hoe bijzonder kan het lopen. Dankbaar ervoor!

In de middag, nadat we iedereen hadden uitgezwaaid en het ineens wel héél stil was geworden, besloten we een fietstocht te maken naar een groeve met diep water. We hadden gehoord dat het daar prachtig was en dat je er heerlijk kon zwemmen, precies waar we na die intensieve dagen zin in hadden.

Maar toen we aankwamen, zag het er toch iets anders uit dan we ons hadden voorgesteld. Er stond een brandweerwagen en politie en overal stonden mensen bij het water te praten. We hoorden al snel dat er ‘iets’ in het water was. Verderop sprak ik met de politie en die vertelde ons dat er een grote olievlek op het water lag en dat zwemmen op eigen risico was. Nou lekker dan. Fiets je helemaal naar een prachtige groeve om verkoeling te zoeken en krijg je er gratis een oliebad bij. Dat was echt balen voor ons!

We zijn om de groeve heen gelopen en vonden uiteindelijk een plekje waar meerdere mensen zaten en waar de olie nog niet zichtbaar was. Ik dacht: vooruit, dan toch maar even erin. Ik ging snel het water in, maar rook al vrij snel dat de olie ook daar inmiddels was aangekomen. Ik begreep er helemaal niets van. Hoe komt in vredesnaam zo’n grote hoeveelheid olie in een prachtige, twintig meter diepe groeve terecht?

Totdat er een man aankwam met een wolf. Nou ja, 90% wolf en 10% Duitse herder. En toen werd het verhaal nog vreemder, want hij vertelde ons dat er in het twintig meter diepe water drie gestolen auto’s lagen en dat iedereen daar wist wie dat had gedaan en dat de olie waarschijnlijk daarvandaan komt.

Drie auto’s in het water - welke gek doet zoiets!

Ik luisterde naar zijn verhaal, maar moet toegeven dat ik inmiddels nog maar half hoorde wat hij zei, want mijn aandacht was volledig bij die wolf. Wat een ongelooflijk prachtig en blij dier was dat. Ik kon mijn ogen niet van hem afhouden. Echt liefde op het eerste gezicht. Ik vergat bijna dat ik net in water had gezwommen waarin ergens twintig meter onder mij drie gestolen auto’s lagen.

De man bleek zelf trouwens ook een bijzonder verhaal te hebben. Hij vertelde dat hij een adelaar had gehad en andere wilde dieren had verzorgd. Na een lang gesprek met hem, en nadat ik die wolf waarschijnlijk honderd keer had bewonderd, zijn we teruggegaan naar onze Blizz, precies op tijd, want vlak daarna begon het te regenen.

Op dinsdag was het dan echt tijd om te vertrekken van die prachtige plek die voor altijd in mijn hart zal blijven. Na alles wat we daar in zo’n korte tijd hadden meegemaakt, voelde het bijna vreemd om weg te rijden, maar er wachtte alweer een volgende bijzondere ontmoeting op ons. We gingen richting een vriend van mij.

Het blijft bijzonder hoe sommige vriendschappen ontstaan. Ik geloof zelf niet zo in toevallige ontmoetingen en bij deze man heb ik dat gevoel altijd heel sterk gehad. Ik ontmoette hem veertien jaar geleden op de plek waar ik toen werkte, bij Hotel Spaander in Volendam. Ik werkte daar destijds in de bediening en wie Hotel Spaander niet kent, mist wel iets.

Toen ik er werkte, begon vanaf het moment dat de Keukenhof openging ieder jaar een compleet gekkenhuis. Buitenlandse toeristen kwamen met bussen tegelijk naar Volendam en bij Spaander lunchen. Het waren groepsreizen met mensen voornamelijk uit China, Frankrijk, Italië, Duitsland, Spanje, Egypte en nog veel meer landen.

Hotel Spaander had de capaciteit om minimaal vijf bussen tegelijk te ontvangen voor de lunch, maar tijdens de piek waren het er soms wel tien. Tien bussen vol hongerige toeristen tegelijk en toch was het bizar goed georganiseerd.

Ik heb er enorm van genoten. We werkten allemaal in Volendamse klederdracht en vormden met z’n allen een geweldig team. Er waren vijf grote zalen die tijdens de lunch allemaal vol zaten en ik had vaak de leiding over een van die zalen. Het was ontzettend hard werken maar het was ook een kick om zoiets na paar uur weer klaar hebben.

Er kwamen ook regelmatig bussen uit Tsjechië met Tsjechische chauffeurs. Natuurlijk viel mij dat op, maar ik had eigenlijk nooit echt contact met iemand. Tot op een dag, toen de drukke lunch bijna voorbij was en ik buiten even stond uit te rusten, waarschijnlijk ook gewoon blij dat ik heel even niet met borden door een volle zaal hoefde te rennen. Ik zag een Tsjechische bus staan met een chauffeur erin en ineens voelde ik dat ik hem even gedag wilde zeggen. Geen idee waarom, ik deed het gewoon.

Die ontmoeting bleek niet zomaar te zijn. We werden allebei ontzettend blij en verrast om elkaar te ontmoeten, alsof we elkaar al lang kennen en vanaf dat moment hebben we altijd contact gehouden. Martin, zo heet hij, heeft me al die jaren gevraagd om langs te komen als ik in Tsjechië was, maar al die jaren kwam het er niet van. Geen tijd. Tot dit jaar, toen ik eindelijk die tijd had én hij ook nog eens maar een uurtje rijden bleek te wonen van de plek waar we op het festival stonden.

Toen ik Martin berichtte dat we nu écht langs konden komen, was hij ontzettend blij en zo geschiedde. Na ongeveer een uur rijden kwamen we aan in een dorpje dat Veselí heet. Heel toepasselijk, want veselý betekent vrolijk.

Wat ons trouwens tijdens al die ritten door Tsjechië steeds weer opviel, waren de enorme hoeveelheden fruitbomen langs de wegen. Appelbomen, perenbomen, pruimenbomen, soms gewoon hele rijen vol fruit dat daar voor het grijpen hing. En niet alleen langs de wegen. Overal waar je kijkt lijkt in deze tijd van het jaar wel iets eetbaars te groeien. 

Ik vind dat zo bijzonder om te zien. We zijn zo gewend geraakt om voor ons eten naar een supermarkt te gaan dat je bijna zou vergeten hoeveel eten de natuur zelf gewoon om ons heen laat groeien. Je hoeft soms letterlijk alleen maar je hand uit te steken. Het gaf mij opnieuw dat gevoel van overvloed en van hoe goed de natuur eigenlijk voor ons zorgt, als we tenminste nog de tijd nemen om te kijken wat er allemaal groeit.

Martin woont op een groot stuk grond met zijn vrouw, een zoontje van zes, twee honden, vier paarden en verderop nog een paar koeien. Genoeg leven om je heen dus. Na veertien jaar was onze ontmoeting net zo hartelijk als de laatste keer dat we elkaar hadden gezien. Geen ongemakkelijk ‘nou, vertel eens wat je de afgelopen veertien jaar hebt gedaan’, maar meteen weer die vertrouwdheid. Een ziel waarvan ik het gevoel heb dat ik hem vast al in een ander leven ben tegengekomen.

Het was bijzonder om daar te zijn, naar zijn verhalen te luisteren, met zijn zoontje te spelen, rond te kijken op hun prachtige plek en samen naar een meer in de buurt te gaan waar we de tweede nacht hebben doorgebracht. Die avond was werkelijk betoverend. Het water in het meer was heerlijk warm en natuurlijk konden we het niet laten om laat in de avond nog te gaan zwemmen en de volgende ochtend opnieuw. Van die momenten waarop je eigenlijk niets anders nodig hebt dan water, natuur, rust en fijne mensen om je heen.

Na het ontbijt en het afscheid van Martin hebben we koers gezet richting Skuteč, waar mijn lieve vriendin Jitka uit Nederland al op ons wachtte. Heel toevallig was zij op dat moment ook in Tsjechië en we kwamen, heel belangrijk, precies op tijd voor de lunch.

We hebben in de plaatselijke hospoda heerlijk genoten van een traditionele Tsjechische maaltijd, want als je in Tsjechië bent, moet er natuurlijk ook gewoon goed gegeten worden.

Jitka komt uit een stad die bekendstaat om de granietmijnen en in de omgeving liggen dan ook heel veel groeven met heerlijk zwemwater. En aangezien het die dag boven de dertig graden was, hoefden we niet lang na te denken over het middagprogramma.

We hebben een heerlijke wandeling naar de groeven gemaakt en hebben daar de hele middag gechilld, gezwommen, op de warme stenen liggen zonnen en gepraat. Wat een heerlijke middag was het. Alweer zo’n moment waarop ik dacht: wat ben ik toch dankbaar dat dit allemaal op mijn pad komt.

We parkeerden onze camper aan de rand van de stad, dichtbij het bos, waar het ’s avonds heerlijk rustig was. Tenminste, ’s avonds, want de volgende ochtend werden we niet bepaald idyllisch wakker van zingende vogeltjes of ritselende blaadjes, maar van brullende machines die vlak bij ons aan het graven waren. Ook een soort natuurgeluid, zullen we maar zeggen.

Na een paar uurtjes werken zijn we bij Jitka gaan lunchen en daarna hebben we besloten onze plannen een beetje te veranderen. Omdat we even tussendoor naar Nederland moesten om nog iets voor mijn auto te regelen, waren we eigenlijk van plan om samen terug te gaan. Maar ergens voelde ik steeds sterker dat dat voor mij op dat moment niet de juiste keuze was.

De afgelopen twee weken waren namelijk niet alleen intensief geweest door alles wat we hadden meegemaakt, ze waren ook intensief voor onze relatie. Zoveel indrukken, zoveel mensen, zoveel gesprekken en vooral zoveel samen zijn. Ik voelde heel duidelijk dat ik even rust nodig had, even alleen zijn en weer tot mezelf komen.

Dus besloot ik in Tsjechië te blijven. Willem heeft me naar mijn ouders gebracht, waar ik in een logeerkamertje kon slapen, en is daarna alleen naar Nederland vertrokken. Eigenlijk voelde ik al vrij snel dat dit precies was wat we beide  nodig hadden.

Ik merkte dat deze tijd alleen bij mijn familie nodig was om nog verder dingen met mijn ouders uit te werken. Tegelijkertijd was het ontzettend fijn om gewoon met mezelf te zijn, meestal in stilte. Wandelen, zwemmen, werken, een beetje niksen en af en toe gezellige afleiding van de kinderen van mijn nichtje.

Dinsdagmiddag kwam Willem alweer terug en ook voor hem was het fijn geweest om even alleen te zijn en zijn kinderen op te zoeken. Het was ook heel fijn om een aantal vrienden te zien en goede gesprekken met hen te hebben. Toch voelde ik dat ik eigenlijk nog meer tijd alleen nodig had, maar ja, die dag zouden mijn eigen kinderen naar Tsjechië komen voor familiebezoek, dus van mijn stilte-retraite kwam voorlopig niet zoveel meer terecht.

En ik vond het als moeder toch écht spannend dat zij met z’n tweeën helemaal naar Tsjechië reden, terwijl alleen mijn zoon achter het stuur zat. Je kunt tegen jezelf zeggen dat je kinderen volwassen zijn, maar

het moederbrein heeft daar soms een totaal andere mening over. Ik was dan ook behoorlijk opgelucht toen ze om half negen ’s avonds eindelijk aankwamen.

Iedereen was ontzettend blij om ze te zien. Bovendien waren ze nog net op tijd om mijn broer gedag te zeggen voordat hij de volgende ochtend naar het ziekenhuis vertrok voor een zware operatie aan zijn knie.

Het mooie van hier zijn is dat er eigenlijk helemaal niet zoveel hoeft te gebeuren. Gewoon zijn, chillen, zwemmen, met de kinderen spelen, tafeltennissen, praten en natuurlijk genieten van de keuken van oma. En af en toe een bezoekje aan Litomyšl om in een secondhandwinkel iets leuks te scoren en minstens één keer het plaatselijk beroemde Choco Café te bezoeken voor overheerlijke koffie en iets lekkers. Sommige tradities moet je tenslotte serieus nemen.

De kleinsten vonden het heerlijk om met mijn kinderen en mij te spelen en natuurlijk waren hun ouders er ook bij. Daardoor ontstonden er van die ontzettend gezellige momenten waarop iedereen door elkaar heen praat, kinderen spelen en je eigenlijk nergens naartoe hoeft.

Op zaterdagmiddag zijn we nog het bos ingedoken om te kijken of er al paddenstoelen waren, want het paddenstoelenseizoen komt eraan. En geloof me: paddenstoelen plukken is hier zo ongeveer een nationale hobby. Op het moment dat ergens bekend wordt dat de paddenstoelen er zijn, trekken miljoenen Tsjechen massaal het bos in en als het een goed seizoen is, komt iedereen met overvolle manden naar huis. Je kunt dus maar beter vroeg opstaan voordat de buurman jouw paddenstoelen heeft gevonden.

Wij hadden iets minder succes. Behalve dat we ons onderweg flink hebben volgepropt met bramen, vonden we uiteindelijk drie paddenstoeltjes. Hoera :-)

Maar goed, kwaliteit boven kwantiteit, zullen we maar zeggen. Eén daarvan kende ik niet eens en juist die bleek uiteindelijk de lekkerste toen Tobias hem bakte met ui en knoflook.

De mooiste momenten van die dagen waren voor mij niet eens de uitstapjes, maar de avonden alleen met mijn kinderen. Daar ben ik heel dankbaar voor. We hadden eindelijk de tijd om als volwassen mensen echt met elkaar te praten, discussies te voeren, ontzettend lachen, een spelletje te spelen en vooral gewoon samen te zijn. Dat gebeurt toch anders dan vroeger. Je kinderen zijn ineens volwassen mensen geworden met hun eigen ideeën, hun eigen kijk op het leven en, zoals later bleek, ook een heel duidelijke kijk op hun moeder.

Zondagochtend zijn ze, na hartelijk afscheid te hebben genomen van alle familieleden, weer richting Nederland vertrokken. Uiteraard niet met een lege auto. Die zat inmiddels vol met aardappels, tomaten, courgettes, appels en pruimen uit eigen tuin, ingemaakte augurkjes, verschillende soorten jam, zelfgemaakte slivovice en honing uit het dorp. Ze kwamen naar Tsjechië met drie tassen en reden terug als een kleine rijdende boerenmarkt. En eigenlijk paste dat perfect bij wat mij die weken onderweg steeds was opgevallen: overal om ons heen was eten te vinden en uiteindelijk namen ze een flink deel van die Tsjechische overvloed gewoon mee naar Nederland., zoals ik vroeger deed.

Hoe leuk het allemaal ook was, voor mij was het tegelijkertijd heel intens en heeft het veel energie gekost. En misschien kwam juist daardoor iets anders veel duidelijker naar boven. Ik zag in die dagen heel sterk de familiepatronen die zich blijven herhalen, voornamelijk in onze vrouwenlijn.

Mijn dochter confronteerde mij met onbewust gedrag van mezelf dat precies hetzelfde blijkt te zijn als het gedrag van mijn moeder. Pffff… daar zit je dan. Want het is één ding om bepaald gedrag bij je eigen moeder te zien en daar soms ontzettend veel moeite mee te hebben, maar het is toch iets anders wanneer je eigen dochter vervolgens tegen jou zegt dat jij precies hetzelfde doet. AU.

Omdat ik wel opensta voor haar kritiek, hoe pijnlijk die soms ook is, heb ik dankzij haar kunnen zien wat ik zelf allemaal uit mijn opvoeding heb meegenomen, maar óók wat zij vervolgens weer van mij heeft meegekregen. En dat besef kwam behoorlijk binnen.

Ik weet niet of mijn moeder ooit zal begrijpen hoe mijn gedrag te maken heeft met haar en waarom er zo vaak spanningen tussen ons zijn, of waarom haar kleindochter soms op een bepaalde manier op haar en op mij reageert. Misschien hoeft zij dat uiteindelijk ook niet allemaal te begrijpen maar ik zie dat ik al ietsje verder ben met mijn bewustwording dan zij en mijn dochter het nog scherper ziet.

En misschien is dát wel een van de meest bijzondere dingen van deze hele reis geweest. Tussen festival,, vriendschappen, wolven, groeven, fruitbomen, bramen, paddenstoelen, familiebezoek en een bezoekje van kinderen werd ik opnieuw geconfronteerd met iets wat veel dichterbij ligt: mijn eigen geschiedenis.

Ik kan niet veranderen wat mijn moeder heeft meegekregen en ook niet wat generaties vrouwen vóór haar hebben gedragen. Maar ik kan wél kijken naar wat ik daarvan zelf heb meegenomen, naar wat ik onbewust heb doorgegeven aan mijn eigen dochter en naar waar ik het anders kan doen. Of tenminste durven kijken en durven erkennen dat ik iets heb gedaan wat haar pijn heeft gedaan en daar mijn excuses voor maken.

Misschien raakt juist dát mij zo, omdat het precies is wat ik zelf zo graag van mijn moeder zou willen horen. Ik weet niet of ik dat ooit van haar zal krijgen, maar ik kan er wel voor kiezen om het zelf anders te doen.

En ik hoop dat mijn dochter daardoor eerder gaat zien en begrijpen wat zij weer heeft meegekregen. Niet omdat zij alles perfect moet doen, want laten we eerlijk zijn, dan kunnen we nog wel een paar levens doorgaan, maar zodat zij er bewuster mee om kan gaan en niet nóg een generatie verder hoeft te dragen wat al generaties lang van moeder op dochter wordt doorgegeven.

En zo bleek deze reis uiteindelijk niet alleen een reis door Tsjechië te zijn, maar ook een reis terug door mijn eigen geschiedenis. Misschien wel de meest confronterende bestemming van allemaal, maar ook eentje waar ik niet langer omheen wil rijden.